Taalcoach

Vorig jaar zag ik bij de vrijwilligerscentrale in ons dorp een oproep om taalcoach te worden. Er werd een nieuw project opgezet om laaggeletterden te begeleiden met behulp van vrijwilligers. Dit was een samenwerking tussen de vrijwilligerscentrale, de gemeente, Stichting Lezen en Schrijven en de bibliotheek. Aangezien ik veel met taal heb, ik houd van lezen en schrijven, heb ik me aangemeld. Samen met nog 14 andere vrijwilligers moest ik een training volgen. Hierin werd onder andere uitgelegd wat laaggeletterdheid is, wat de invloed is op iemands leven en hoe wij het beste begeleiding kunnen bieden op het gebied van lezen, schrijven, spreken en luisteren. Na vier trainingsavonden had ik het certificaat voor taalcoach op zak. Ondertussen hadden al veel mensen zich aangemeld die wel begeleiding zouden willen. Ik kreeg een vrouw toegewezen met wie ik nu al bijna 1,5 jaar werk. Zij woont ongeveer vijf jaar in Nederland maar moet nog delen van haar inburgeringsexamen halen. Hier oefenen wij tweemaal per week 1,5 uur voor in de bibliotheek. Bij oefeningen moet je denken aan stukken tekst hardop lezen en daarna vragen erover beantwoorden, of via internet een luisteroefening doen, veel samen praten om spreken en luisteren te oefenen. Ik probeer zoveel mogelijk af te wisselen in oefeningen om het leuk te houden en zorg dat de stukken tekst haar ook interesseren.

stack-of-books-1001655_1280

Laaggeletterdheid in Nederland

Je zult het niet verwachten, maar in Nederland zijn zo’n 2,5 miljoen mensen laaggeletterd. Laaggeletterden kunnen een klein beetje lezen, ze kennen het alfabet, dit is anders dan analfabeten die helemaal niet kunnen lezen. Een groot deel van hen zijn mensen die vanuit het buitenland naar Nederland komen, maar er zijn ook veel Nederlanders die niet goed kunnen lezen en schrijven. Bij niet kunnen lezen en schrijven denk je al snel aan het niet kunnen lezen van boeken, maar de impact op het leven van deze mensen is ontzettend groot. Ga bij jezelf maar eens na wat je op een dag allemaal leest. Als je ’s ochtends opstaat, zul je waarschijnlijk het nieuws lezen, even op social media kijken en je mail checken. Als je de deur uitgaat, kom je onderweg verkeersborden tegen of als je met de trein gaat, moet je een treinkaartje kopen en het juiste perron vinden. In de supermarkt lees je de namen van producten en soms kijk je achterop een verpakking naar de beschrijving of ingrediëntenlijst. Tijdens het koken gebruik je deze informatie ook of kook je volgens een recept. Je kijkt je post door en leest brieven waarin wordt gevraagd om actie te ondernemen zoals iets betalen. Dit zul je misschien even snel via internet doen. Op tv kijk je programma’s met Nederlandse ondertiteling. Als je kleine kinderen hebt, lees je hen vaak voor. In een restaurant lees je de menukaart. En ga maar eens naar het ziekenhuis, hier kun je de weg niet vinden zonder alle routeaanwijzingen die er hangen.

Bovenstaande zijn nog maar een aantal voorbeelden. Bedenk eens hoe beperkt iemand is die niet of moeilijk kan lezen. Zij schamen zich hier erg voor en proberen het zo goed mogelijk te verbergen. Veel gebruikte trucs zijn bijvoorbeeld doen alsof je je bril bent vergeten, of je hand in het gips zodat je niet hoeft te schrijven. Ik heb een verhaal gehoord van een man die 17 jaar lang voor zijn vrouw en kinderen verborgen heeft kunnen houden dat hij niet kon lezen.

Het is goed dat hier steeds meer aandacht voor komt. Stichting Lezen en Schrijven zet zich in voor laaggeletterden in Nederland. Zij hebben in heel Nederland al programma’s opgezet net zoals bij mij in het dorp, met als doel om zoveel mogelijk mensen begeleiding te kunnen bieden.

 

logo_lezenenschrijven2x